fbpx
10.4 C
Dún Laoghaire
środa, 30 listopada, 2022

Dlaczego ceny w Irlandii są tak wysokie?

Wzrost stopy inflacji cen konsumpcyjnych od połowy 2021 r. to poważny problem, przed którym stoją gospodarstwa domowe i politycy.

Redaktorzy RTE.ie porównują ceny w różnych krajach i próbują odpowiedzieć na pytanie dlaczego ceny w Irlandii są tak wysokie?

Rzeczywistość jest taka, że poziom cen konsumpcyjnych w Irlandii od wielu lat znacznie przekracza średnią UE.

Eurostat, agencja statystyczna UE, co roku mierzy poziom cen wydatków gospodarstw domowych w całej UE.

Badania obejmują wszystkie rodzaje wydatków konsumenckich. W tym żywność i napoje, odzież i obuwie, energię i mieszkalnictwo oraz zdrowie i edukację.

Wysokie ceny konsumpcyjne

W 2021 r. na pierwszym miejscu znalazła się Dania z cenami na poziomie 140,3 w porównaniu ze średnią UE27 wynoszącą 100. Na drugim miejscu znalazła się Irlandia 140,1 – czyli nieco poniżej duńskiego poziomu.

Oznacza to, że ceny konsumpcyjne są o 40% wyższe od średniej UE w Irlandii i Danii.

Szwecja znalazła się na czwartym miejscu z wynikiem 127,9, a tuż za nią Finlandia z wynikiem 126,3. Kolejne są Holandia, Belgia, Francja i Austria, wszystkie od 112 do 116. Najniższe poziomy cen w UE są w Bułgarii i Rumunii, w obu około 56. Natomiast w Polsce 60.

Wysokie ceny w Irlandii nie są nowym zjawiskiem. Od 2001 r. poziom cen w Irlandii jest o co najmniej 20% wyższy od średniej UE. Poza recesją w latach 2009-2010, ogólna tendencja dąży do tego, że Irlandia z roku na rok staje się relatywnie droższa niż średnia UE.

Irlandia była 30% droższa niż średnia w UE w 2017 roku. A w ciągu  czterech lat poziom cen osiągnął pułap o 40% wyższy.

Irlandia drogim miejscem do życia

Chociaż trwa debata na temat tego, jak Eurostat traktuje ceny mieszkań, jasne jest, że Irlandia była i jest drogim miejscem do życia.

Internet i podróże zagraniczne uświadomiły ludziom, że poziom cen w Irlandii jest zbyt wysoki w stosunku do dochodów. Opakowanie 400 g znanego irlandzkiego kremu do pieluch jest na sprzedaż za 5,80 funtów w Wielkiej Brytanii, ekwiwalent ok. 6,80 euro w porównaniu do 11,89 euro za ten sam produkt sprzedawany przez tę samą sieć supermarketów w Irlandii. Stanowi to 75% premii cenowej.

Filiżanka kawy w kawiarni w Algarve może kosztować tylko 65 centów, w porównaniu do co najmniej 2,50 € w Irlandii.

Oprocentowanie kredytów hipotecznych jest tutaj niezmiennie jednym z najwyższych w UE.

Dane Eurostatu przedstawiają poziomy cen dla różnych kategorii towarów i usług. W większości przypadków Irlandia ma szczególnie wysokie ceny usług, a nie towarów. Odzież i obuwie na poziomie 99,4 są nieco tańsze niż średnia UE, podczas gdy meble i sprzęt AGD to 103,1.

Poziom cen kategorii spożywczej wynosi 117,4, a podkategorii mleko, sery i jajka 125,3. Kategoria napojów bezalkoholowych, takich jak herbata, kawa itp. jest dość wysoka i wynosi 137,2.

Ale to usługi szczególnie dużo powyżej średniej UE. Mieszkalnictwo i energetykę widzimy na poziomie 188,5, opiekę zdrowotną na poziomie 171,5, usługi transportowe na 139, a usługi komunikacyjne na 146,5.

Dlaczego mielibyśmy się martwić zbyt wysokim poziomem cen w Irlandii?

Irlandia jest bardzo otwartą gospodarką, z dużymi inwestycjami dokonanymi przez wiele międzynarodowych firm i wysokim poziomem handlu zagranicznego. Jeśli ceny i koszty będą zbyt wysokie w stosunku do produktywności i kosztów konkurencji, Irlandia straci konkurencyjność zewnętrzną.

Mogłoby to doprowadzić do spowolnienia inwestycji zagranicznych i handlu zagranicznego. W konkurencyjnej, zglobalizowanej gospodarce podwyższony poziom cen powinien być uzasadniony wysoką produktywnością, wysokimi zarobkami i wysoką jakością życia.

Koszty czynszu

Koszty nieruchomości w znacznym stopniu przyczyniają się do wygórowanych cen. Czynsze komercyjne dla sklepów detalicznych też są bardzo wysokie.

Czynsze za najlepsze powierzchnie handlowe w Dublinie w grudniu 2018 r. wyniosły 6 750 euro za m2. To ponad trzykrotnie więcej niż w Edynburgu, Manchesterze i Leeds.

Nawet miasto Galway ma wyższe czynsze niż Manchester i Birmingham. Umowy najmu komercyjnego utworzone przed 2010 r. często zawierają klauzule zapobiegające spadkowi czynszu, nawet w przypadku recesji lub trudności finansowych najemcy.

Czynsze za mieszkania w Dublinie przewyższają czynsze w Paryżu, Rzymie i Berlinie.

Najnowszy raport czynszowy firmy Daft pokazuje, że czynsze rosną o 10% rocznie. Obecnie czynsze w Dublinie sięgają 2000 euro miesięcznie.

Koszt terenów pod zabudowę często przekracza 10 mln euro za akr. Nadmierne koszty nieruchomości powodują wzrost cen konsumpcyjnych.

Koszty medyczne

Koszty medyczne są bardzo wysokie. Opłata za wizytę u lekarza rodzinnego we Francji wynosi około 25 euro, w porównaniu do 50 euro lub więcej w Irlandii. Opłata za wizytę u specjalisty medycznego wynosi od 46 do 60 euro we Francji. W Irlandi to 200 euro za pierwszą wizytę.

HSE zapłaciło lekarzom 60 euro za podanie dwudawkowej szczepionki przeciw Covid. NHS w Wielkiej Brytanii zapłacił lekarzom około 30 euro (25,16 funtów).

Z danych Eurostatu wynika, że usługi szpitalne w Irlandii są o 92% droższe niż średnia UE.

Chociaż wydatki na opiekę zdrowotną w przeliczeniu na osobę są wysokie w stosunku do profilu wiekowego irlandzkiej populacji, otrzymujemy mniej usług ze względu na bardzo wysokie ceny.

Z wysokimi kosztami leczenia wiażą się wysokie koszty ubezpieczenia. 

Inne koszty

Usługi energetyczne i telekomunikacyjne są drogie, częściowo ze względu na brak konkurencji, chociaż ceny planów telefonii komórkowej spadły.

Oprocentowanie kredytów hipotecznych należy do najwyższych w UE.

Ze względu na bardzo powolny reżim przejmowania, banki muszą utrzymywać większy kapitał na kredyty hipoteczne, więc nawet przy wyższych stopach procentowych banki mogą zarabiać na kredytach hipotecznych tutaj mniej niż za granicą.

Irlandzcy konsumenci są zazwyczaj lojalni wobec marki i wydają się mieć większą skłonność do przepłacania za wiele produktów.

Podatki pośrednie, takie jak VAT i akcyza, to kolejna przyczyna wysokich cen, choć nie w znaczącym stopniu.

Standardowe i obniżone stawki podatku VAT są o około dwa do trzech procent wyższe od typowych stawek w Europie.

Podatek akcyzowy na tytoń jest bardzo wysoki.

Podatek akcyzowy na piwo jest podobny do brytyjskiego, ale w centrum Manchesteru można kupić piwo za 2,90 funta, czyli poniżej 3,50 euro.

 Należy jednak pamietać, że Irlandia znajduje się na wyspie, na końcu łańcucha dostaw i ma niewielką populację wynoszącą pięć milionów.

ŹródłoRte.ie